Η κακομεταχείριση οδηγεί σε μαθησιακά προβλήματα και χαμηλή σχολική απόδοση

Με ποια συμπτώματα εμφανίζεται στους ενηλίκους η κακοποίηση στη νεαρή ηλικία

Η σκηνή εκτυλίσσεται στον 10ο όροφο του Children’s Hospital της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ στη Βοστόνη. Εκεί βρίσκεται ένα επτάχρονο αγοράκι, οχυρωμένο πίσω από τον καναπέ, που φωνάζει εκτός εαυτού να μην το πλησιάσει κανείς.

paidikikakopoihsh

Ακόμη και η κακή λεκτική συμπεριφορά των γονιών μπορεί να προξενήσει μόνιμες βλάβες στους ανηλίκους

Διαβάζοντας το ιστορικό του, διαπιστώνουμε ότι αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που το παιδάκι βρίσκεται για εξετάσεις στα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου: επιθετική συμπεριφορά στο σπίτι και στο σχολείο, υπερβολική συναισθηματική αντίδραση σε μικροπράγματα αλλά και βιαιοπραγίες όπως να δαγκώνει ή να χτυπάει τους συμμαθητές του. Συνέχεια

Advertisements

Μερικές βασικές ερωτήσεις για το bullying

1. Τι είναι το bullying και πώς διαχωρίζεται από την πλάκα και το πείραγμα;

top-bullingΠολλές φορές μπορεί να μπερδεύουμε την έννοια του bullying με την έκφραση επιθετικότητας, ή το πείραγμα. Είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε τον πραγματικό ορισμό του bullying για να αποφύγουμε τυχόν υπερτίμηση ή υποτίμηση του όρου. Η Ψυχανάλυση αντιμετωπίζει την επιθετικότητα ως ψυχική ενέργεια, παράγωγο της σύγκρουσης των δυο βασικών ενστίκτων, της ζωής και του θανάτου. Η επιθετικότητα για την Ψυχανάλυση είναι άμεσα συνδεδεμένη με το ένστικτο της σεξουαλικότητας και της αυτοσυντήρησης. Σε κάθε περίπτωση αποτελεί μια αναπόφευκτη εκδήλωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Συνέχεια

Επιθετικότητα: είναι έμφυτη ή αποκτάται λόγω συγκυριών;

Οι άνθρωποι είναι από τα λίγα είδη πάνω στη γη που συστηματικά σκοτώνουν μέλη του ίδιου είδους. Στην ανθρώπινη ιστορία συμβαίνουν πολυάριθμοι πόλεμοι, εγκλήματα και δολοφονίες. Γιατί όμως οι άνθρωποι είναι επιθετικοί;

epithetikothtaΗ επιθετικότητα έχει μελετηθεί ιδιαίτερα από τους ψυχολόγους και τους κοινωνιολόγους και έχουν δοθεί πολλοί και διάφοροι ορισμοί. Μεταξύ άλλων, οι Bandura, S. Klaus και B. Robert έχουν πει πως πρόκειται για συμπεριφορά που έχει ως αποτέλεσμα προσωπικές βλάβες ή καταστροφή περιουσίας, συμπεριφορά που έχει ως πρόθεση την πρόκληση βίας σε ένα άλλο ανθρώπινο ον, ή η εκούσια πρόκληση κάποιου είδους βλάβης στους άλλους.

Η ανθρώπινη συμπεριφορά όμως καθορίζεται από τη βιολογική μας κληρονομιά ή από το κοινωνικό μας περιβάλλον; Συνέχεια

Το σχολείο, η εργασία, οι συντροφιές των συνομηλίκων και οι φίλοι

ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ_2Η μεγάλη εξάπλωση της εκπαίδευσης δεν επέφερε την μείωση της παραβατικότητας των ανηλίκων. Αντίθετα παρουσιάζεται συνεχώς αύξηση. Η όποια προληπτική δράση της παιδείας εξουδετερώνεται από την δράση άλλων παραγόντων, π.χ. της διαλυμένης οικογένειας. Ο Lombroso και ο Greeff πίστευαν πως μπορεί η παιδεία να μην εξαλείφει ή περιορίζει την παραβατικότητα, συντελεί, όμως, στην απομάκρυνση της συμπεριφοράς από τις βίαιες μορφές της. Εκείνο, βέβαια, που συνάγεται από όλες τις έρευνες είναι ο συσχετισμός μεταξύ σχολικής δυσπροσαρμοστίας και παραβατικότητας.

Το παιδί, απ’ όλα τα θηρία, είναι το πιο δύσκολο στη μεταχείριση γιατί, όσο οι πνευματικές του δυνάμεις δεν έχουν αναδειχθεί, γίνεται πιο άγριο και πιο υβριστικό και πιο επικίνδυνο απ’ τα θηρία. Γι’ αυτό πρέπει να χαλιναγωγείται.
Πλάτων

Οι σχολικές υστερήσεις και αποτυχίες αποτελούν επιβαρυντικές καταστάσεις που βλάπτουν την κοινωνικοποίηση του παιδιού και συνιστούν παράγοντες γένεσης παραβατικής συμπεριφοράς. Μπροστά σε μια τέτοια κατάσταση αποτυχίας το παιδί αντιδρά παραβατικά. Για να αντισταθμίσει την αποτυχία προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή με κατορθώματα άσχετα με την επίδοσή του στα μαθήματα: για παράδειγμα, κάνει τον κλόουν στην τάξη για να γελάσουν τα άλλα παιδιά και να πολλαπλασιάσει τις «κουταμάρες», ούτως ώστε να επιβληθεί στους συμμαθητές του και να ξανακερδίσει το χαμένο του γόητρο.

Συνέχεια

Γονείς προστατέψτε το παιδί σας από τη βία στο σχολείο

Για να πούμε ότι κάποιο παιδί έχει πέσει θύμα βίας είναι μία διαδικασία που σαφώς προσδιορίζεται από κοινωνικοπολιτισμικά, οικογενειακά καθώς και από ατομικά κριτήρια. Για παράδειγμα αναφέρουμε καταστάσεις ώστε να εξετάσουμε αν και σε πιο βαθμό αποτελούν βία. school_violence

  1. Δύο παιδιά χειροδικούν εναντίων παιδιού μικρότερης ηλικίας,
  2. Δύο κορίτσια μαλλιοτραβιούνται σχεδόν καθημερινά,
  3. Ένα μικρότερο σε ηλικία παιδί φωνάζει από απόσταση υποτιμητικά και κοροϊδευτικά προς ένα μεγαλύτερο σε ηλικία παιδί το οποίο ντρέπεται να αντιδράσει,
  4. Τα αγόρια μιας σχολικής τάξης έχουν αφήσει εκτός παρέας εδώ κι μια εβδομάδα έναν συμμαθητή τους γιατί υποστηρίζει άλλη ποδοσφαιρική ομάδα. Συνέχεια

H ηθική της μη βίας του Σωκράτη

O Σωκράτης τασσόταν κατά της χρήσης σωματικής βίας στις διανθρώπινες σχέσεις. Την αποφυγή της βίας συνιστούσε και στην ΣΩΚΡΑΤΗΣ-1περίπτωση που κάποιος γίνεται θύμα αδικίας ή κακομεταχείρισης. Όταν αδικείται κάποιος, δεν παθαίνει κάποιο ουσιαστικό κακό. H αδικία βλάπτει κυρίως αυτόν που αδικεί, όχι τον αδικούμενο. Εννοεί στην περίπτωση αυτή ο Σωκράτης κάποια ψυχική βλάβη εκείνου που αδικεί.

Την απαίτηση για μη ανταπόδοση της αδικίας θεωρεί ο Σωκράτης στοιχείο της δικαιοσύνης. Για να είναι κανείς δίκαιος, δεν πρέπει να αδικεί ούτε στην περίπτωση που τον αδικούν. H αρχή της δικαιοσύνης ισχύει γενικά και απόλυτα: Ουδαμώς δεί άδικείν. Συνέχεια

Τα ανεξήγητα σωματικά συμπτώματα «ένδειξη εκφοβισμού στα παιδιά»

Ο ανεξήγητος πονοκέφαλος, ο πόνος στην κοιλιά και η ναυτία μπορεί να αποτελούν ενδείξεις ότι ένα παιδί πέφτει θύμα εκφοβισμού (bullying) στο σχολείο του, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.

bullying-office Οι ειδικοί πιστεύουν ότι αυτά τα ψυχοσωματικά συμπτώματα μπορεί να αποτελέσουν καμπανάκι κινδύνου για τους γονείς και τους δασκάλους, οι οποίοι σε διαφορετική περίπτωση μπορεί να μην αντιληφθούν τον εκφοβισμό. Συνέχεια

«Peer Mediators»: Μέθοδος για την πρόληψη της βίας από μαθητές του σχολείου

Η μεσολάβηση συνομηλίκων ή ομότιμοι μεσολαβητές

peer_mediators1Τι είναι η μεσολάβηση: Είναι πρόγραμμα και διαδικασία, όπου μαθητές της ίδιας ηλικίας διευκολύνουν την επίλυση συγκρούσεων μεταξύ δύο ατόμων ή ομάδων. Η διαδικασία αυτή έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην αλλαγή του τρόπου πουοι μαθητές κατανοούν και επιλύουν τις συγκρούσεις στη ζωή τους. Μία μεσολάβηση δεν είναι δικαστήριο, αλλά μία εξεύρεση λύσης με τη βοήθεια ενός ουδέτερου προσώπου, το οποίο διευθύνει μία συζήτηση στην οποία τα δύο μέρη λαμβάνουν οικειοθελώς μέρος, και διεξάγεται βάσει κανόνων οι οποίοι είναι οι εξής: ο καθένας μπορεί να δικαιολογηθεί, σεβόμαστε τους διαφορετικούς, παραδεχόμαστε αυτά που έχουν ειπωθεί, αυτά που έχουν ακουστεί μένουν μέσα στην ομάδα, μιλάει ο καθένας για τον εαυτό του, σεβόμαστε ο ένας τον άλλο. Συνέχεια

Υπάρχει γραμμένο στο DNA η βία;

Κάθε χρόνο, 1,6 εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από εγκληματικές πράξεις βίας, η οποία θα μπορούσε να οριστεί γενικά ως χρησιμοποίηση της δύναμης του βιαιοπραγούντος για την επιβολή της θέλησής του σε άλλους.

via-1Γιατί λοιπόν μερικοί εκφράζουν τα αντικοινωνικά χαρακτηριστικά της βίας, ενώ άλλοι όχι; Είναι η αποκλίνουσα αυτή συμπεριφορά στο «αίμα» τους, στα γονίδιά τους δηλαδή, που τους κάνει επιρρεπείς; Μήπως φταίει η ανατροφή/ διαπαιδαγώγηση, το περιβάλλον δηλαδή, ή και τα δύο; Υπάρχει συναφής αξιόλογη επιστημονική αλήθεια; Μπορεί η γνώση της γενετικής έρευνας και οι γνωσιακές επιστήμες να απαντήσουν μέσω της επιστημονικής κατανόησης της πραγματικότητας, απαλλαγμένης από ρατσιστικές εκτροπές; Συνέχεια

Video-games:Παιχνίδια γνώσης ή βίας; Πόσο επικίνδυνα είναι;

Σε μια εποχή όπου τα όρια της εικονικής και μη πραγματικότητας τείνουν – ενίοτε – να είναι δυσδιάκριτα και το παιχνίδι είναι στην κυριολεξία τρισδιάστατο, μέσα από την οθόνη ενός υπολογιστή, εύλογα διερωτάται κανείς ποιές μπορεί να είναι οι επιπτώσεις.

videogames4Τα βιντεοπαιχνίδια και η συχνή χρήση τους από τα παιδιά αποτελούν μια πραγματικότητα, καθώς περνούν ευχάριστα την ώρα τους, γεγονός που επιφανειακά δεν παρουσιάζει κάποια επικινδυνότητα. Μάλιστα η χρήση με μέτρο τέτοιων παιχνιδιών μπορεί να έχει και θετικά αποτελέσματα για το παιδί, καθώς το βοηθά να αναπτύσσει αρκετές δεξιότητες και να καλλιεργεί τη φαντασία του, όπως:

  • τη συγκέντρωση της προσοχής

  • την παρατηρητικότητα

  • τον οπτικοκινητικό συντονισμό

  • τη δεξιοτεχνία

  • την ικανότητα επίλυσα προβλημάτων

  • την αύξηση των γενικών γνώσεων την εξοικείωση με την τεχνολογία.

Τα παιχνίδια που παίζουν σήμερα τα παιδιά έχουν μια σημαντική ιδιαιτερότητα, είναι διαδικτυακά (παίζονται online από τον υπολογιστή) και υπάγονται στις κατηγορίες MMORPG (Massive Multiplayer Online Role Playing Games – μαζικά, πολλαπλών παικτών διαδικτυακά παιχνίδια ρόλων) και RPG (Role Playing Games – παιχνίδια ρόλων). Σε αυτά ο χρήστης φτιάχνει έναν χαρακτήρα τον οποίο διαχειρίζεται ολοκληρωτικά. Αυτός συναναστρέφεται με  άλλους χαρακτήρες μέσα στο παιχνίδι, δίνοντας έτσι την αίσθηση μιας δυναμικής online κοινωνίας στην οποία το παιδί «ζει» παράλληλα μέσω του χαρακτήρα που έχει φτιάξει. Συνέχεια

Το αληθινό παραμύθι της βίας

Η σχολική βία ξεκινάει από κοροϊδευτικές παρατηρήσεις, προσβλητικές εκφράσεις, διασπορά ψιθύρων με στόχο τον στιγματισμό και αποκλεισμό του θύματος από σχολικές παρέες, κλιμακώνεται με την καταστροφή ή κλοπή αντικειμένων ιδιοκτησίας του, συχνά εκτρέπεται σε σωματική βία.

scbull

Η εκφοβιστική και επιθετική συμπεριφορά παιδιών εναντίον συμμαθητών τους είναι ένα πολύμορφο και πολυδιάστατο φαινόμενο, η έκταση και η σοβαρότητα του οποίου δύσκολα αναγνωρίζονται. Κυρίως επειδή τα θύματα φοβούνται να το εξομολογηθούν, οι δάσκαλοι δυσκολεύονται να το χειριστούν και τα σχολεία διστάζουν να το παραδεχτούν λόγω του αρνητικού αντίκτυπου που θα έχει στην εικόνα και στη φήμη τους. Συνέχεια

Η βία στο σχολείο και η αντιμετώπιση της

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο μεταξύ των μαθητών έχουν αρχίσει να γίνονται αντικείμενα προσοχής, συζήτησης και μελέτης και στην Ελλάδα. Αναγνωρίζονται ως κοινωνικά προβλήματα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας.

bullying-blog-photo Ο όρος «εκφοβισμός και βία στο σχολείο» (school bullying), όπως και ο όρος «θυματοποίηση» (victimization) χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές από συμμαθητές τους, εντός και εκτός σχολείου. Ο εκφοβισμός και η βία ανάμεσα στους μαθητές μπορούν να πάρουν σωματική, λεκτική, ψυχολογική και κοινωνική μορφή.

Συνέχεια

Λεκτική βία- Όταν οι λέξεις πονάνε

Ένα χαστούκι, ένα χτύπημα στο σώμα είτε είναι μικρό είτε μεγάλο, πιο επιθετικό ή πιο ήπιο είναι κοινώς αποδεκτό ότι αποτελεί μια πράξη βίας. Αυτή η πράξη βίας φέρει ξεκάθαρα το μήνυμα του θυμού, της απόρριψης, της εξουσίας. Τη σωματική τιμωρία την καταδικάζουμε και την αντιλαμβανόμαστε εύκολα ως έναν κακοποιητικό τρόπο συμμόρφωσης και διαπαιδαγώγησης των παιδιών. Τι γίνεται όμως με τη λεκτική βία;

lektiki-via

Η λεκτική βία ασκεί ψυχολογική πίεση και παρεμβαίνει στη συναισθηματική ισορροπία του παιδιού. O συναισθηματικός εκβιασμός που εμπεριέχεται σε κάθε προσβλητική κουβέντα δημιουργεί τύψεις και ενοχές στο παιδί. Η προσδοκία ότι με την αρνητική κριτική θα καταφέρουμε «ένα καλύτερο παιδί» αποτελεί άλλοθι περισσότερο παρά μια μέθοδος που συμβάλλει σε έναν τέτοιο σκοπό.

Συνέχεια